Türkiye'de İPF Klinik Araştırmaları: Hasta Potansiyeli ve Araştırma Ortamı

İPF bir bakışta

İPF (ORPHA:2032) nedeni bilinmeyen, kronik ve ilerleyici fibrozan bir akciğer hastalığıdır; genellikle 50-70 yaş arasında tanı konur. Dünyada tahmini prevalans 100.000'de 13-20'dir ve olguların yalnızca küçük bir kısmı aileseldir. İki antifibrotik ilaç, pirfenidon ve nintedanib, zorlu vital kapasitedeki düşüşü yavaşlatır ama durdurmaz; bu yüzden hat aktif kalıyor: 106 sanayi sponsoru 234 Faz 1-3 İPF çalışması yürüttü, 47'si bugün aktif.

Türkiye'deki tablo

Küresel prevalans rakamları yaklaşık 85 milyonluk nüfusa uygulandığında Türkiye'de 11.000 ile 17.000 arasında İPF hastası olduğunu düşündürüyor. Tanı uluslararası kalıbı izliyor: yüksek çözünürlüklü BT, solunum fonksiyon testleri ve multidisipliner interstisyel akciğer hastalığı konseyi; bunlar üniversite hastanelerinin göğüs hastalıkları bölümlerinde ve Türkiye'nin göğüs hastalıklarına ayrılmış eğitim hastanelerinde mevcut. Pirfenidon ve nintedanib ruhsatlı ve uzman raporuyla ulusal sigorta kapsamında geri ödeniyor; dolayısıyla antifibrotik zemin tedavisi rutin.

İPF, nadir akciğer hastalıkları arasında Türk merkezlerinin en derin sanayi deneyimine sahip olduğu alan. Çalışma kayıtları ve PubMed taramamız 25 şehirde 144 merkez buldu; başta İstanbul, İzmir ve Ankara, ardından Adana, Bursa ve Antalya; 2016'dan bu yana İPF üzerine yayın yapan 30 araştırmacı var. On altı sanayi sponsorlu İPF çalışması Türkiye'den merkez aldı, dördü hâlâ aktif; yani merkez ekipleri İPF protokollerinin gerektirdiği değerlendirmeleri, ilaç tedarik zincirini ve izleme temposunu zaten biliyor.

Bir sonraki İPF çalışması için neden Türkiye

Aktif İPF çalışmalarının çoğu hâlâ tek ülkede hasta alıyor ve tanınmış Avrupa ile Kuzey Amerika merkezleri birden fazla program arasında paylaşılıyor. Türk göğüs hastalıkları bölümleri tek bir ulusal ödeyici üzerinden geniş nüfuslara hizmet veriyor; bu yüzden birkaç merkez yılda yüzlerce İPF hastası görebiliyor. Seri spirometri ve DLCO standart; referans hastanelerindeki solunum fonksiyon laboratuvarları merkezi okuma sağlayıcılarının kalibrasyon ve eğitim şartlarını karşılıyor.

On altı sanayi çalışması burada yürütüldüğü için Türk İPF merkezleri bilinen değerler: denetlenmişler, daha önce başlangıç sürecini tamamlamışlar ve araştırmacıları küresel veri tabanlarına veri teslim etmiş. Bu, Türkiye'yi bir Faz 2b veya Faz 3 ülke listesine eklemenin riskini düşürüyor ve önümüzdeki on iki ayda hastaya ihtiyacı olan sponsorlar için başlangıcı kısaltıyor.

MonitorCRO Türkiye'yi nasıl açar

MonitorCRO 1999'dan beri Türkiye'de klinik araştırma yürütüyor ve uluslararası sponsorlar için TİTCK nezdinde yasal temsilci olarak görev yapıyor; yerel şirket kurmak gerekmiyor. Tek düzenleyici ve etik başvuruyu hazırlayıp sunuyor, merkezlerle sözleşme yapıyor, araştırma ürününün ithalat iznini yürütüyor ve merkezleri kendi Helios EDC sistemimizde izliyoruz. Yukarıdaki rakamların arkasındaki İPF merkezleri ve araştırmacıların adları fizibilite sırasında, kendi onaylarıyla paylaşılır.

Sponsorların sorduğu sorular

Kaynaklar

1. MedlinePlus Genetics: Idiopathic pulmonary fibrosis
2. Orphanet: Idiopathic pulmonary fibrosis (ORPHA:2032)
3. TÜİK, Türkiye nüfusu
4. MonitorCRO taraması: ClinicalTrials.gov (sanayi Faz 1-3) ve PubMed (Türkiye adresli, 2016 sonrası), Eylül 2026